Misschien is het u al opgevallen: er zijn hekken rondom de Sint-Valentinuskerk in Poppel geplaatst. Daarom willen we toelichten wat er dit jaar met de kerk in Poppel gebeurt en wat de plannen zijn voor de toekomst.
Strategische ligging en erfgoedstatus
De Sint-Valentinuskerk ligt centraal in de dorpskern van Poppel en werd in 2019 aangeduid als vastgesteld bouwkundig erfgoed. In 2022 werd het statuut van de kerk gewijzigd van categorie C naar B, wat betekent dat er binnen vijf jaar een herbestemming moet plaatsvinden.
In de onmiddellijke omgeving bevinden zich een gemeenschapsschool en een gemeentezaal die intensief worden gebruikt door inwoners en verenigingen. Door deze centrale ligging is de kerk een belangrijk knooppunt voor de dorpsgemeenschap.
Dringende renovatie en maatschappelijke meerwaarde
Om verder verval te voorkomen, zijn ingrijpende renovatiewerken aan het dak en het buitenschrijnwerk noodzakelijk. Deze werken maken deel uit van een EFRO-subsidieaanvraag en worden mee ondersteund door Vlaamse subsidies.
Omdat de huidige gemeentezaal sterk verouderd is en niet meer voldoet aan de hedendaagse noden, ontstond het idee om de kerk in de toekomst een nieuwe maatschappelijke invulling te geven als polyvalente ruimte voor de inwoners. Een herbestemmingsonderzoek in samenwerking met Kerkplus Provincie Antwerpen en ontwerpbureau Studio Open Kerken bevestigde de haalbaarheid hiervan.
Meer info over het participatietraject: https://www.provincieantwerpen.be/nl/bestemmingsonderzoeken-kerkplus
Ontwerp van de renovatiewerken
Arat Architecten stelde een ontwerp op voor de noodzakelijke renovatiewerken aan dak, gevels en buitenschrijnwerk. Het ontwerp houdt rekening met zowel de bestaande gebreken als de noden voor een toekomstige herbestemming.
De kerk krijgt een volledig nieuwe, geïsoleerde dakopbouw, inclusief nieuwe dakgoten en afvoeren, waardoor warmteverlies aanzienlijk wordt beperkt.
De glas-in-loodramen worden plaatselijk hersteld en krijgen aan de binnenzijde isolerende beglazing. Dit vermindert warmteverlies en verbetert de akoestische en thermische prestaties van het gebouw.
Fase 1: dak en beglazing
De eerste fase van de renovatiewerken start in maart en richt zich op het veiligstellen van de buitenschil van de Sint-Valentinuskerk.
Eerst wordt een stelling opgebouwd, wat ongeveer een maand zal duren. Vervolgens wordt het oude dak verwijderd en vervangen door kunstleien, zodat de oorspronkelijke uitstraling behouden blijft. Tegelijk worden rotte houten elementen vervangen en eventuele lekkages hersteld. Ook de glas-in-loodramen worden hersteld en voorzien van isolerende binnenbeglazing.
Als alles volgens planning verloopt, wordt deze fase tegen het einde van 2026 afgerond.
Het aanpakken van de buitenschil is essentieel om verder verval te voorkomen en om toekomstige gebruikers voldoende comfort te bieden. Grote kerkgebouwen hebben vaak te maken met aanzienlijke energieverliezen, vooral via het dak en door enkel glas in de ramen. Door deze onderdelen te isoleren wordt het gebouw energiezuiniger en comfortabeler.
De opdracht “Renovatie Sint-Valentinuskerk Poppel – fase 1 (dak- en gevelwerken)” werd gegund aan Monument Goedleven nv uit Brasschaat, op basis van de beste prijs-kwaliteitsverhouding.
De totale restauratiekost bedraagt 1.662.126,28 euro (incl. btw). Hiervan wordt 437.486,75 euro gefinancierd via Europese EFRO-subsidies en 250.000 euro via Vlaamse subsidies. Het resterende bedrag wordt gedragen door het lokaal bestuur van Ravels.
Fase 2: toekomstige herbestemming
Na afronding van fase 1 wordt een ontwerper aangesteld voor de herbestemming van het interieur. Daarbij wordt onderzocht hoe de kerk kan evolueren naar een multifunctionele gemeenschapsruimte met respect voor het historische karakter van het gebouw.
Het lokaal bestuur zal de inwoners blijven informeren over het verdere verloop van de werken en de volgende fases van het project.
